“Başlamak” Üzerine

Felsefik Bir Çocuk Kitabı

Yaratıcı Drama Eğitmeni

Murat Moroğlu

Şöyle, geriye doğru yaslanın ve düşünün bakalım, yaşamınızdaki  “başladığınız” şeyleri…

Ne zaman başladınız?

Nasıl başladınız?

Ne düşündünüz başlarken? vb gibi…

Örneğin, ilk okumaya ne zaman başladınız?

Mahalle arasında arkadaşlarınızla maç yaparken ilk gollerinizi nasıl atmaya başladınız?

 Sahi ya aşık olmaya ne zaman başladınız?

Asıl, hayal kurmaya ne zaman başladınız?

 İlk hayal kırıklığınızın başlangıcı neydi, hatırlıyor musunuz?

          “Her şeyin kendince bir başlangıcı vardır ve bu başlangıçlar yeni yeni yerlere götürür. Bazen, bir başlangıç bir sonmuş gibi görünür, ama aslında her son da başlangıçtır.” Bu cümleler, bir kitabın arka kapağındaki yazıdan alınmıştır. Okuduğunuz anda ne düşündüğünüz bilmiyorum ama çoğumuzun aklına “yetişkinler için yazılmış bir kitaptır” düşüncesi gelmiştir. Ancak bu cümleler bir çocuk (birey) kitabının arka kapağındaki cümleler. Uzun zamandan beridir fark ettiğim bir şey var, çocuk edebiyatı denizinde. O da, iyi bir çocuk kitabının yetişkine de hitap etmesidir. “Nasıl Başlar” kitabın adı, YKY yayınlarından çıkmış. Çok sevdiğim birinin hediyesi… Tekrar teşekkürler O’na da... Kitap, Silvana Tavano tarafından yazılmış. Çeviri Filiz Özdem’e ait. Çeviri hakkında ne düşünürsünüz bilinmem ama en yaz ana dil kadar önemlidir. Çeviri basit bir iş değildir her iki dilin dokusunu, kokusunu, tadını iyi bilmek gerekir. Her iki dile de hâkim olmak gerekir çünkü asıl tadı vermek kitabın yazarı kadar çevirmenin de temel amacıdır. Bu yüzden çeviri için de Filiz Özdem’e kocaman teşekkür. Umarım bir şekilde bu teşekkür yerini bulur.

 Kitabın ilk cümlesi “Her şeyin kendince bir başlangıcı var.” Çocukları yaşamdaki birçok şeye hazırlamayı amaç edinmiş bir kitap diyebilirim. Ancak yine de kitabın en önemli özelliği (bence) bireylerde neden-sonuç ilişkisini düşündürtmeye çalışmasının yanında bireyleri düşünmeye de itmesi… Örneğin; “Bazı şeyler, başlangıçtaki haline benzemez. Civciv önce yumurtadır, kurbağa iribaş, kelebek ise tırtıl.” Kitapta geçen cümleler… Ayrıca yazdığı her cümleye karşılık gelen görsellerle de verilmek istenen düşünce, bireyde kalıcı hale getirilmeye çalışılmıştır.

Bu kitap “başlamak” eylemine yönelik düşünceleriyle gerçekten sıra dışı bir kitap... Yaşamdaki en basit eylemlerden bir tanesidir, başlamak. Çoğumuz bu eylem üzerine yeteri kadar düşünmeyiz bile. Hadi itiraf edelim hatta hiç düşünmeyiz. Peki, yaşamda var olan bir eylem üzerine yazılmış bu kitabı sıra dışı yapan tarafı nedir? Kitap “başlamak” eylemi üzerine çocukları düşünmeye yine yaşamın temel alanlarından olan insan, doğa, hayvan ve sanat üzerinden yapmaya çalışmaktadır. Sıra dışılık sadece bu olamaz dediğinizi duyar gibiyim. Değil de zaten!!! Bunlarla beraber kullanılan sade, akıcı ve anlaşılır dil de kitabın ayrı bir özelliği. Ayrıca yukarıda da bahsedilen çizimler de kitabın sıra dışılığını arttıran bir diğer etmen. Çünkü kitapta çok basit gibi görünen ancak yaşamın her anında var olan çok gerçekçi durumlar/olaylar üzerine düşünceler yazılmıştır. Yazılan bu düşünceler, iki ya da satırla verilmeye çalışılmıştır. Bu iki-üç satıra çizilen görseller kitabı bir sanat eseri ve klasik olma yolunda ilerleten önemli etmenlerden bir tanesidir.  Bir örnek vermek istiyorum hemen: bir sır ve bir dostluk ne zaman başlar hiç düşündünüz mü? Kitaba göre bir sır “hiçbir şey anlatmamayı seçtiğimizde başlar, bir dostluksa her şeyi anlatmak istediğimizde…” Sır bölümü çiçekler ve çimlerle desteklenerek verilmeye çalışılmış; dostluk ise çocuk, köpek ve kitapla verilmeye çalışılmış. Yani demek istediğim, çocuğa ulaşmak için dil, resim ve felsefe aynı anda ve iç içe kullanılmaya çalışılmış. Çocuğa, pardon bireye, sen bir okuyucusun ve önemlisin dolayısıyla kitapla tanışman, kitabı ve okumayı sevmen için “sanatın” ve “yaşamın” senin için en hitap eden noktalarıyla buluşman gerekiyor, mesajını sezdirerek vermeye çalışmaktadır. Kısacası bu kitap birçok nitelikli çocuk edebiyatı örneğinde olduğu gibi çocuğa pardon bireye önem vermektedir.

Çocuklara iyi kitap almamız gerekiyor.

Bu durum, nitelikli çocuk edebiyatı alanının farkında olan her bireyin sorumluluğunda olan bir durumdur.

İyi kitaplar alırsak, çocuklarımız kitapseverler ve iyi birer kitap okuyucuları olurlar.

Tıpkı, iyi yemekler yapan yerlere gidip yemek yemek gibi bir şey bu.

Ya da kaliteli giyim eşyaları almak gibi…

Ya da kaliteli müzikler dinlemek gibi bir şey…

          Dönelim kitaba, kitapta geçen “başlamak” eyleminin öylesine seçilmediğini düşünüyorum. Bu eylemin özgüvenle de ilişkisi olduğunu düşünüyorum bu kitaptan sonra. Defalarca okudum sanırım, her atölyemin başında okurum bu kitabı yetişkinlere, o atölye sürecim hem benim için hem de atölye katılımcılarım için iyi başlasın ve sürsün diye. O okumalar sırasında keşfettim başlamak eylemi ve özgüven ilişkisini (Nolur, okuduğunuz ve içinize sinen kitapları birkaç kez okuyunuz)…  Çıkardığım sonuç şu ki kitap, çocuklara yaşamda birçok eyleme başlanabilir, bunların bazıları iyi bazıları kötü başlar ve biter ama sen denemekten ve yeni şeylere başlamaktan korkma, demek istiyor. Bunlar da, yaşama yeni başlayan bireylerde anlamlı bir özgüveni beraberinde getiriyor diye düşünüyorum. Anlamlı diyorum çünkü kitap bireye gerçekçi yaklaşıyor. Bu kitap, gerçekçi yaklaşımıyla da sıra dışılık sözcüğünü hak eden kitaplardan bir tanesi… Bu kitap sadece evinizde değil, her anaokulunda her ilkokulda her ortaokulda her lisede ve her üniversitede olması gereken bir kitap. Kısacası bu kitabı alın lütfen ayrıca fiyat olarak da çok uygun J

İyi okumalar…

 

      Murat Moroğlu

Yaratıcı Drama Eğitmeni